Spring naar inhoud

Problemen oplossen met het onbewuste brein

Josien

Problemen oplossen met het onbewuste brein

Het onbewuste is zeer geschikt om problemen het hoofd te bieden. Heb je een probleem waar je over piekert en waar je geen passende oplossing voor ziet? Probeer het probleem dan los te laten en je te ontspannen. Er eventueel een nachtje over te slapen zonder aan het probleem te denken en er de volgende dag pas weer naar te kijken. Wanneer je daarna opnieuw nadenkt over het probleem, is je oordeel beter, want continu nadenken over een probleem tast de kracht van je oordeel aan. Vaak ziet iets er de volgende dag ook weer heel anders en misschien wel minder problematisch uit. Nadat je afstand hebt genomen van het probleem, is de kans groot dat je als ‘vanzelf’ een oplossing ziet. Dat komt doordat het onbewuste zonder dat je het merkt aan de slag gaat met het probleem en een oplossing zoekt. Eureka-ervaringen komen vanuit het onbewuste. Slapen kan ook inzicht verschaffen, omdat tijdens de slaap sommige onbewuste processen gewoon doorwerken. Afleiding zorgt voor een frisse kijk op problemen.

Beslissingen nemen met het onbewuste brein

Uit onderzoek blijkt dat beslissingen die ‘op gevoel’ (dus onbewust) zijn genomen, beter zijn en voor meer tevredenheid zorgen dan beslissingen die snel en/of bewust zijn genomen. Ook op de lange termijn. Hoe hebben ze dat onderzocht? Door mensen te vragen een keuze te maken in bijvoorbeeld een aantal schilderijen. Er zijn drie groepen gemaakt. Eén groep moest snel beslissen, één groep moest bewust beslissen en één groep moest onbewust beslissen. Bij alle drie de groepen werd dezelfde vraag voorgelegd en moesten ze binnen een vastgestelde periode beslissen. De groep met snelle beslissers en bewuste beslissers konden de tijd gebruiken om de informatie te analyseren en eventueel voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen. De groep met onbewuste beslissers kreeg dezelfde informatie, moest binnen dezelfde periode een beslissing nemen, maar werd gevraagd om eerst iets anders te doen wat hen afleidde. Zij kregen dus geen tijd om er bewust over na te denken. Ondanks dat bleek dat de laatste groep, die uiteindelijk de beslissing onbewust moest nemen, na afloop het meest tevreden te zijn met de keuze. Ook als ze na lange tijd gevraagd werd of ze nog steeds blij waren met het schilderij waar ze voor gekozen hadden. De andere twee groepen hadden vaker achteraf liever toch voor een ander schilderij gekozen. Hoe komt het dat men zo tevreden is als men beslissingen onbewust neemt? Het onbewuste heeft een aantal voordelen:

  • We hebben veel onbewuste kennis, meer dan we ons bewust van zijn, die we mee kunnen nemen in onze beslissingen
  • Het onbewuste heeft een veel grotere verwerkingscapaciteit
  • Het onbewuste reikt vaak oplossingen voor problemen aan, omdat het op zoek gaat naar een oplossing, terwijl het bewuste brein met iets anders bezig is

Hoe kun je het beste grote beslissingen nemen?

  1. Je verzamelt alle benodigde informatie en sluit opties uit die niet aan de noodzakelijke criteria voldoen (zoals bijvoorbeeld het budget waar je rekening mee moet houden). Dit doe je uiteraard met je bewustzijn.
  2. Je maakt een keuze uit de overgebleven opties. Dit doe je onbewust, bijvoorbeeld door er een nachtje over te slapen en je gevoel te volgen. Welke keuze geeft het beste gevoel?
  3. Check of er geen addertjes onder het gras zitten door met je bewustzijn de feiten en details na te gaan. Denk aan het kritisch bekijken van contracten en dergelijke.

Hoe neem je kleine, ‘onbelangrijke’ beslissingen, zoals het kopen van kleding? Dit kun je prima met je bewustzijn doen, met name omdat de beperkte capaciteit van je bewuste brein hier geen beperkingen oplevert. Je hoeft geen grote hoeveelheden informatie te verwerken, om toch een goed besluit te kunnen nemen.